Last updated: 26 days ago

Πάνε μαζί αυτά τα δύο?

Άλλοι θα πούν ότι πάνε, άλλοι ότι δεν έχουν καμία απολύτως σχέση μεταξύ τους.

Από την αρχαιότητα ωστόσο, το ζητούμενο ήταν η πολιτική και οι πολιτικοί, να πρεσβεύουν το ήθος, την εντιμότητα και την χρηστή διαχείριση. Στην Αρχαία Ελλάδα, από την εποχή της πόλης κράτους και την ανατολή της δημοκρατίας, σε ένα βαθμό είχε επιτευχθεί η συνύπαρξη των παραπάνω προϋποθέσεων (μέσα σε ένα θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας προφανώς), στην εποχή μας όμως αυτή η συνθήκη θεωρείται από την πλειοψηφία των πολιτών μια ουτοπία. Είναι γιατί όντως δεν μπορεί να συνυπάρξει η πολιτική με το ήθος ή μήπως αυτό το συμπέρασμα πηγάζει περισσότερο από συναισθηματικούς παράγοντες όπως η απογοήτευση ή / και η δυσπιστία (που πολλές φορές είναι αλληλένδετοι);

Κατά τον Αριστοτέλη, η πολιτική και η ηθική έχουν απόλυτη συνάφεια, αφού η πόλη είναι η προϋπόθεση δημιουργίας ηθικών ανθρώπων, υπο την παραδοχή πως τέλεια είναι η πόλη που μπορεί και ταυτίζει τις δύο έννοιες. Είναι βέβαια σαφές στον Αριστοτέλη, πως ο «αγαθός ανήρ» δεν είναι απαραίτητα ο «σπουδαίος ανήρ» κι εδώ είναι η πρόκληση της ηθικής παιδείας που πρέπει να διαθέτει ο κάθε πολίτης, ώστε να πραγματώνεται συλλογικά το όραμα που ορίζει την έννοια της τέλειας πόλης.

 Πολύ θεωρία, θα μου πείς. Στην πράξη τι γίνεται θα μου πείς. Κι έχεις και δίκιο. Στην πράξη αδερφέ, στην νεότερη Ελλάδα τα έχουμε κάνει ρόιδο.

 Η μετατροπή της εξουσίας σε μέσο προσωπικής καταξίωσης, από μέσο κοινωνικής προσφοράς, δημιούργησε από πολύ παλιά (από σύστασης του Ελληνικού κράτους το 1830) μια ιδιότυπη σχέση μεταξύ πολιτών και πολιτικών, μια σχέση που διατηρείται σε αυτό το μοτίβο μέχρι και τις μέρες μας.

 Ο πολίτης έπαψε να βλέπει το κοινό καλό κι έδωσε βαρύτητα στις προσωπικές του επιδιώξεις, οδηγώντας αντίστοιχα τους πολιτικούς (που με την σειρά τους επεδίωκαν την κατάκτηση της εξουσίας για να ωφεληθούν των προνομίων της) στο να καλλιεργήσουν ακόμα περισσότερο αυτή την πελατειακής μορφής σχέση, επενδύοντας στο πολιτικό τους μέλλον. Έτσι η πολιτική, έγινε συναλλαγή.

Από μόνο του αυτό, αποτελεί ηθική έκπτωση και δικαιώνει εκείνους που θεωρούν ότι πολιτική και ηθική δεν έχουν καμία απολύτως σχέση. Αν δε, συνυπολογίσουμε και το γεγονός ότι πολύ συχνά η κατοχή εξουσίας (ή η επιδίωξη της) οδηγεί και στην διενέργεια έκνομων πράξεων από πολιτικούς και πολίτες, τότε φαίνεται να επιβεβαιώνεται πόσο ουτοπικό είναι να ψάχνει κανείς ήθος στην πολιτική.

 Έτσι δεν είναι?

Ε, λοιπόν όχι. Δεν είναι έτσι.

Η πολιτική έχει απόλυτη συνάφεια με την ηθική. Αυτό δεν αλλάζει από το γεγονός ότι πολίτες και πολιτικοί επιλέγουν συνειδητά να το παραβλέπουν.Δεν είναι καθόλου ουτοπικό να περιμένει κανείς ηθικούς πολιτικούς και πολίτες, που θα συνεργάζονται για την επίτευξη του οράματος της τέλειας πόλης.Και σήμερα ακόμα, υπάρχουν έντιμοι πολιτικοί με ήθος, που δεν προτίθενται να κάνουν οτιδήποτε για να κατακτήσουν την εξουσία γιατί για εκείνους έχει μεγαλύτερη σημασία η κοινή ωφέλεια. Υπάρχουν ακόμα πολίτες που δεν επιλέγουν τους πολιτικούς τους με γνώμονα την ικανοποίηση προσωπικών τους συμφερόντων αλλά με γνώμονα το κοινό καλό.

 υτό το άρθρο το έγραψα με αφορμή κάποια φαινόμενα που εκδηλώθηκαν στην πόλη μας (ή τουλάχιστον έγιναν αντιληπτά) τελευταία. Πολιτικοί που εμπλέκονται σε ιστορίες με αμφιβόλου προελεύσεως ιστοσελίδες, ανώνυμοι αρθρογράφοι που τάσσονται με το μέρος του ενός ή του άλλου υποψηφίου, μια διαρκής δυσπιστία ως προς το ποιος είπε τι και γενικά μια αναμπουμπούλα και μια καταβαράθρωση του επιπέδου του πολιτικού διαλόγου. Κάποιοι είπαν ότι εντάξει, δεν τρέχει και τίποτα, κάποιοι άλλοι ενοχλήθηκαν (στους δεύτερους ανήκω κι εγώ) και το θεωρούν αρκετά σημαντικό.

 Αυτό το άρθρο αποτελεί μια παραίνεση για τους συμπολίτες μου, να βάλουν ψηλά την ηθική. Εμείς οι ίδιοι οι πολίτες, ανεξαρτήτως πολιτικών θέσεων, είμαστε οι πολιτικοί που επιλέγουμε να ενδυναμώνουμε. Έχουμε τις πόλεις που επιλέγουμε να έχουμε, βάζοντας στο τιμόνι ηθικούς ή ανήθικους, ικανούς ή ανίκανους πολιτικούς. 

Μια παραίνεση να σκεφτούμε και να αξιολογήσουμε: Η τέλεια πόλη είναι μόνο η καθαρή πόλη, η πόλη με τα όμορφα πάρκα, τις εύρωστες επιχειρήσεις και τα γεμάτα μαγαζιά;

‘Η μήπως είναι εκείνη που αποτελείται από πολίτες και πολιτικούς που μεταξύ τους έχουν υπογράψει, πρώτα από όλα, ένα συμβόλαιο εντιμότητας και αξιοπρέπειας;

 Αν έχει σημασία η άποψη μου, νομίζω πως το δεύτερο, όταν υφίσταται, εγγυάται κι όλα τα υπόλοιπα.

Leave a Reply



(Your email will not be publicly displayed.)


Captcha Code

Click the image to see another captcha.